Van links naar rechts: Bas Machielsen, Tjabine Guntlisbergen, Ruben Peeters en Amaury de Vicq, foto: Laura Raats.
Van links naar rechts: Bas Machielsen, Tjabine Guntlisbergen, Ruben Peeters en Amaury de Vicq, foto: Laura Raats. (Foto: )

Simpele voorwerpen kunnen cultureel erfgoed zijn

SOERENDONK – Afgelopen vrijdag werd er een substantiële bijdrage geleverd aan het onderzoek naar Neerlands financiële geschiedenis. Naar aanleiding van een oproep van de Universiteit Utrecht om oude kas- en huishoudboekjes aan te leveren, stond Tjabine Guntlisbergen uit Soerendonk een flinke stapel oude kasboeken af uit de nalatenschap van haar vader.


Door Laura Raats

Wie iets bewaart, die heeft wat. En dat geldt niet enkel voor waardevolle erfstukken die verschijnen in tv-programma's als Tussen Kunst & Kitsch, maar juist ook voor ogenschijnlijk onbelangrijke voorwerpen. In dit geval betreft het de oude kasboeken van boekhouder Harry Guntlisbergen, die deze door de jaren heen keurig bijhield. De kasboeken worden toegevoegd aan een groeiend archief van financiële documenten, die geanalyseerd worden ten behoeve van een onderzoek naar de financiële historie van Nederlanders.

Bij binnenkomst werd duidelijk dat het om een aanzienlijke verzameling ging, daar bijna de gehele tafel van Tjabine bedekt was met gekleurde mappen vol financiële paperassen. En waar men wellicht zou verwachten stoffige oude mannen aan te treffen, met hun neuzen priemend in de persoonlijke zaken van een voor hen onbekende boekhouder, zaten er drie enthousiaste jongemannen aan tafel, blij met deze grote vangst van de dag. Sinds de oproep in 2017 hebben de onderzoekers van de Universiteit Utrecht al duizenden aanmeldingen gehad van mensen die hun oude kas- of huishoudboekjes wilden verstrekken. En aan de verzamelfase van het onderzoek lijkt nog geen einde te komen.

'Er blijft materiaal binnenkomen en daar zijn we nog altijd heel erg blij mee', vertellen onderzoekers Amaury de Vicq, Bas Machielsen en Ruben Peeters.

Het in kaart brengen van het dagelijkse financiële leven van mensen in de loop der tijd, levert vele interessante inzichten op. 'Het toont hoe mensen bepaalde levensfases financieren, bijvoorbeeld het kopen van een huis en het krijgen van kinderen, maar ook wanneer mensen beginnen met sparen voor een bepaalde aankoop en op welk moment ze stoppen', lichten de onderzoekers toe. Bovendien kan het materiaal op verschillende niveaus worden bestudeerd. 'Een overzicht van de inkomsten en uitgaven van verschillende huishoudens binnen een bepaalde tijdsperiode vertelt niet alleen het verhaal over de personen zelf, maar legt tevens de financiële gedragingen bloot van verschillende generaties en klassen binnen de maatschappij. Daarnaast zijn er in Nederland behoorlijk grote regionale verschillen wat betreft de financiële ontwikkeling.' De onderzoekers hopen bij mensen een groter financieel bewustzijn te creëren. 'Op dit moment kan iedereen bij de bank terecht. We mogen ons echter realiseren dat dit in het verleden anders was en moeten het niet als vanzelfsprekend beschouwen', merken ze op.

Op de vraag waarom ze deze spullen zo lang heeft bewaard, antwoordt Tjabine: 'omdat ik voel dat dit cultureel erfgoed is, dat kun je niet zomaar weggooien. Het heeft namelijk zoveel potentie voor onderzoek en waarde voor de beeldvorming van bepaalde tijdsperiodes. Er wordt zoveel weggegooid en dat is ontzettend zonde', benadrukt ze. 'In ieder aspect van het materiaal zit wel iets om te onderzoeken. Globaal kennen we de geschiedenis wel, maar het kunnen inzoomen op details is erg waardevol. Gooi je het weg, dan ontneem je een volgende generatie de kans om hier kennis van te nemen.' Ze pleit dan ook voor een groter historisch besef. Dat Tjabine veel waarde hecht aan de nalatenschap van haar vader werd al eerder duidelijk, toen ze zijn amateurfoto's overdroeg aan de Brabant Collectie van Tilburg University. Ze wil dan ook iedereen op het hart drukken hoe belangrijk nalatenschap is voor het cultureel erfgoed. 'Koester het verleden, bewaar het, heb geduld en denk na voordat je het weggooit. Want eenmaal vernietigd, komt het nooit meer terug.' Een belangrijke boodschap dus om mee af te sluiten: bezint eer ge afdankt!

Mocht u nieuwsgierig zijn geworden naar het onderzoek en het gerelateerde tv-programma of zelf een bijdrage willen leveren, kijk dan eens op: www.hetkasboekjevannederland.nl.

Meer berichten

Meest gelezen

Meest geliked

Beter Budel weer 31 dagen aan de slag 3 12/3
Het is tijd voor een trio! 11/3
Ken je Heem 17/3
 

DIGITALE KRANT





NIEUWSBRIEF


Blijf op de hoogte van het lokale nieuws uit jouw regio met onze dagelijkse nieuwsbrief