Logo grenskoerier.nl
Het voormalige Boterfabriekje in Gastel
Het voormalige Boterfabriekje in Gastel (Foto: )

Ken je Heem

Een rubriek van Heemkundekring 'De Baronie van Cranendonck' waarin aandacht wordt besteed aan de mensen, objecten en verhalen uit het verleden van de gemeente Cranendonck.


Langs de Cranendonckse wegen staan kapellen, kruisen, kunstwerken, grenspalen en andere bijzondere creaties. Zij dragen bij aan de eigenheid van Cranendonck en vertellen over wat er in de gemeenschap leefde en leeft. Een deel van onze leefomgeving wordt ingekleurd door beelden van erkende kunstenaars. Ze maken aan straat of plein elke dag meer deel uit van ons erfgoed, onze eigenheid.

Het eerste object dat ze onder de aandacht willen brengen staat in Gastel op het Sint Corneliusplein.

Boer met melkbus

Kunstenaar: Jan Brugman (* Budel 1961)
Onthuld: 15-01-1995
Plaats: Sint Corneliusplein Gastel
Ter herinnering aan het boterfabriekje van de Coöperatieve Zuivelbereiding Gastel 1906-1914

Boterfabriekje Gastel

Het boterfabriekje in Gastel werd gebouwd in 1906 op het Corneliusplein. De boeren brachten de melk te voet of met de kruiwagen naar het fabriekje, waar een handgedraaide centrifuge was geïnstalleerd. Wat overbleef was ondermelk of 'zwaai' die aan de varkens gevoerd werd. De boter werd gespoeld en gezouten en was dan geschikt voor consumptie.

Het gebouwtje zelf was een eenvoudig vierkant gebouwtje onder een zadeldak gedekt met tuile-du-nord pannen. Van buiten gepleisterd en wit gekalkt. Later kwamen er grote centrifuges die door stoom werden aangedreven. Deze waren echter te kostbaar voor de kleine fabriekjes. Daarom fuseerden de kleine dorpsfabriekjes en in 1914 werd de grote 'Coöperatieve Stoomzuivelfabriek St. Antonius' (voor Budel, Gastel, Maarheeze en Soerendonk) aan de Maarheezeweg geopend.

Het kleine fabriekje in Gastel werd gesloten en verbouwd tot woning. Betje Broers was de laatste bewoonster. De gemeente kocht het leegstaande pand daarna en in juni 1989 werd het gesloopt.

Lees het hele verhaal in de Aa-kroniek van 1989-3 blz. 151-169, geïllustreerd met prachtige foto's:
'Er was eens een boterfabriekje op Gastel' door Harrie Jaspers.
Via de website http://heemkundekringcranendonck.nl/tijdschrift kunt u dit prachtige verhaal lezen of downloaden. Like ook de Facebookpagina: https://facebook.com/heemkundekringcranendonck voor interessante artikelen over het Heem.

Vacatures