Week 16, 18 april 2012

Wc-pot Ze wilde haar tuin ‘upgraden’, zoals je dat tegenwoordig in goed Nederlands zegt. En eerlijk gezegd, daar was ie ook wel aan toe. ...

Wc-pot

Ze wilde haar tuin ‘upgraden’, zoals je dat tegenwoordig in goed Nederlands zegt. En eerlijk gezegd, daar was ie ook wel aan toe. Het zag er niet naar uit dat na de laatste zonnestralen van vorig jaar oktober, hier nog iemand was geweest. Er lagen bergen met blad, overal stond onkruid en de plastic tuinstoelen waren blijkbaar tijdens een winterstorm in een hoek gewaaid. En lagen daar dus nog. Ik aanschouwde het geheel en begreep dat ik voorzichtig moest beginnen. ,,We zouden kunnen starten met alles weghalen wat weg kan’’, opperde ik. Dat zou immers al meteen een heel ander beeld geven. Om het gesprek wat positief te houden, wees ik de tuinbezitster ook op de mooie dingen in haar tuin zoals een fraaie solitaire boom en de leuke bestrating.
Maar er waren ook minder mooie elementen aanwezig. Zo speelden de afvalcontainers een belangrijke rol in het tuinbeeld . Vanaf het zonneterras in de achtertuin stonden ze, mooi in het zicht, netjes op een rij tegen de achtergevel. Ik deed de suggestie om daar een oplossing voor te bedenken in de vorm van een camouflerende haag. ,,Vindt je dat echt nodig? Het is toch buiten?’’, verdedigde ze haar containers. ,,Staat binnen de afvalemmer ook op een prominente plek in de kamer?’’, liet ik mij in alle directheid ontvallen. Daar had ik wel een puntje, zei ze.

Het is soms fascinerend om te zien hoe mensen hun buitenruimte heel anders waarderen dan hun binnenruimte. Blijkbaar ontstaat voor sommigen zodra ze de buitendeur verlaten een andere kijk op dingen. Ze zien de tuin als een soort rariteitencamping. Je ziet de meest vreemde dingen in tuinen staan: rare bouwsels, doorgezakte konijnenhokken, frietpannen of met bloemen opgemaakte oude olievaten. En sommige mensen parkeren zelfs hun camper of sleurhut in hun tuin. En dan vooral zo dat ze het witte gevaarte zelf niet zien maar dat de buren er wel in volle glorie van kunnen ‘genieten’.

De tuinbezitster in kwestie was vastberaden, ze ging iets moois van haar tuin laten maken. Ze had nog één vraag: op zolder stond nog een oude Wc-pot, of die ergens een plekje kon krijgen in de tuin? Dat leek haar zo grappig.

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)

Week 12, 21 maart 2012

Waar zetten we het bankje? Waar zetten we het bankje? Dat is een simpele vraag maar het antwoord blijkt vaak moeilijk. Dat die vraag vaak s...

Waar zetten we het bankje?

Waar zetten we het bankje? Dat is een simpele vraag maar het antwoord blijkt vaak moeilijk. Dat die vraag vaak speelt, bleek zelfs bij de Zittingen tijdens Carnaval. De Tri-Jo’s vroegen zich tijdens hun act af hoe nou toch de locaties van al die nieuwe bankje in Budel-Schoot waren bepaald? En inderdaad: sommige bankjes staan op plekken die mooi zijn om naar de bankjes te kijken maar wellicht minder geschikt om er te gaan zitten.
Een paar kilometer verderop, in het wonderschone Budel-Dorplein, stelden een paar betrokkenen bij de nieuwe insectenmuur mij dezelfde vraag: Waar zullen we een paar bankjes plaatsen? De muur is een initiatief van Buurtbeheer Dorplein Uniek en moet de populatie van solitaire bijen gaan stimuleren. Het bouwwerk ligt op een steenworp afstand van de St. Andreasschool. Los van de mooie doelstelling is het een bezienswaardigheid om naar te gaan kijken. Het is een leuk ontwerp met goed materiaalgebruik en een rijk sortiment planten. Om het geheel goed te aanschouwen zouden de bankjes met de rug naar de straat en met zicht op de muur kunnen worden geplaatst. Ik zette daar vraagtekens bij. Ooit las ik een Amerikaans onderzoek waarbij was onderzocht bij welk soort parkaanleg mensen zich het best voelen. Dat blijkt namelijk deels genetisch vast te liggen. De mens (Homo sapiens) heeft zich kunnen ontwikkelen in een landschap waar rugdekking was dankzij vele bosjes. Daardoor konden we moeilijk worden aangevallen vanuit de rug. Dat zoeken naar rugdekking doen we nog steeds, dan voelen we ons veilig. Kijk maar naar terrassen in de stad: de stoelen tegen de muur zijn als eerste bezet. En in een restaurant? De tafels aan de randen zijn het eerste vol. Op een bankje zonder rugdekking zitten we dus niet echt lekker. Adviseerde om de bankjes aan de zijkant tegen de bosrand te plaatsen. Met zicht op de insectenmuur en tuin. En met rugdekking.

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)

Week 09, 29 februari 2012

Snoeigeil Hij was snoeigeil. Dat zat in de lucht. De kerst zat er op, de carnaval was achter de rug, de dagen begonnen te lengen, de vogels floten ...

Snoeigeil

Hij was snoeigeil. Dat zat in de lucht. De kerst zat er op, de carnaval was achter de rug, de dagen begonnen te lengen, de vogels floten weer naar hartenlust. Hij voelde dat het lente werd en dat maakte iets in hem los. Hij wilde naar buiten want hij was snoeigeil!
Omdat het deze zaterdag prachtig weer was, begon hij in alle vroegte. De knotplatanen kregen als eerste een flinke snoeibeurt. Alle jonge loten knipte hij er vanaf. Ook zijn beukenhagen gingen onder het mes. In het najaar was het er niet meer van gekomen en daarom maakte hij ze nu even strak. Bij de rozen nam hij het dit jaar niet zo nauw. Altijd had hij netjes de ogen geteld en drie ogen op elk takje laten staan. Maar nu bleek uit Deens onderzoek dat ruw gesnoeide rozen het best tot bloei kwamen. Daar leefde hij zich dus eens flink op uit. Daarna kwamen de hortensia’s aan de beurt. Hij had pluimhortensia’s en Hydrangea ‘Annabelle’. Alle struiken gingen er tot tien centimeter boven de grond vanaf. De vlinderstruiken was hetzelfde lot beschoren. Snoeien doet groeien, dacht hij bij zichzelf en dat is natuurlijk ook zo.
Toen zijn vrouw ’s middags thuis kwam van het boodschappen doen, lag de hele tuin bezaaid met hout en takken. Een ravage was het. Zijn vrouw ging eens poolshoogte nemen. 'Wat ben jij aan het doen?', vroeg ze. 'Ik ben snoeigeil', riep hij haar toe. 'Oh, is dat het’, stamelde ze. 'Ik zie dat je al veel gedaan hebt' complimenteerde ze hem. Hij glunderde haar trots toe want ook hijzelf vond dat ie al veel gedaan had en voelde zich herboren van al het gesjouw en gesnoei. Hoe harder hij werkte hoe meer energie hij leek te krijgen.
'Die zal vannacht wel goed slapen', dacht zijn vrouw toen ze naar binnen liep…

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is tuinontwerper/eigenaar van Forma Verde, the Art of Gardening in Maarheeze)

Week 04, 25 januari 2012

Tuinrenovatie ,,We gaan de tuin renoveren.’’ zei Tjeu terwijl hij de krant dichtsloeg. Zijn vrouw Annie keek hem verbaasd aan. Ze hadden er net dit...

Tuinrenovatie

,,We gaan de tuin renoveren.’’ zei Tjeu terwijl hij de krant dichtsloeg. Zijn vrouw Annie keek hem verbaasd aan. Ze hadden er net dit weekend over gesproken om hun huis in de verkoop te doen. Hun dochters waren het huis uit, ze hadden veel ruimte over en wilden toch zo langzamerhand weer eens wat kleiner gaan wonen.
,,We zouden toch gaan verkopen?’’, sprak Annie tot haar man. ,,Ja, daarom juist!’’, sprak Tjeu terwijl hij opstond om op internet naar een geschikt tuinbedrijf in het dorp te gaan zoeken. Tjeu had net een stuk in de krant zitten lezen over een recent onderzoek van Rabobank. De bank vergeleek de taxatiewaarde van woningen voor en na de renovatie van een tuin. Uit het onderzoek bleek dat de waardestijging van een huis twee tot drie keer de investering in de tuin bedraagt. Bovendien bespoedigt een verzorgde tuin de verkoop van een huis, volgens Dirk Duijzer, directeur Coöperatie, Bestuur en Duurzaamheid van Rabobank Nederland.
Tjeu en Annie begonnen het tuinproces met het laten maken van een goed tuinontwerp. De ontwerper maakte in het renovatieplan gebruik van een flink aantal bestaande hagen en bomen. Ook verdween er veel want de tuin mocht wel een wat rustiger beeld gaan geven. Omdat de tuinbezitters aan de rand van het dorp woonden, werd een zichtlijn naar het achterliggende landschap vrij gemaakt. Vroeger, in hun wilde jaren, wilde ze het liever dicht hebben uit oogpunt van privacy. En daarom was het altijd zo gebleven.
Het duurde niet lang of er stond een kraan in de tuin bij Tjeu en Annie om het grote werk aan te pakken. De hoveniers gingen met zorg met hun oude planten om die ze wilden bewaren. Het was de tuinbezitters een genot ze aan het werk te zien en dus werden ze almaar enthousiaster. Bij het eerste lentezonnetje zaten Tjeu en Annie op hun nieuwe terras van hun gerenoveerde tuin te genieten. Wat was dat een goed besluit geweest om de boel eens flink onder handen te nemen. Maar ja, wilden ze nou eigenlijk nog wel verkopen?

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)

Week 51, 21 december 2011

Een windstille kerst Het zijn de donkere dagen voor kerst als ik haar tuinpad betreed. Ik bel aan en het duurt even voor ik gestommel hoor en de vo...

Een windstille kerst

Het zijn de donkere dagen voor kerst als ik haar tuinpad betreed. Ik bel aan en het duurt even voor ik gestommel hoor en de voordeur opengaat. Een vriendelijke oude dame laat mij binnen en verzoekt mij door te lopen naar haar achterkamer. ,,Ik ben zo langzamerhand half doof’’, vertelt ze. Ze heeft me gebeld vanwege een grote conifeer in haar achtertuin. De weersvoorspellingen maken haar ongerust. Het zou dit weekend en met de kerst wel eens flink kunnen stormen.
De dame gebiedt me plaats te nemen aan haar eettafel met uitzicht op de tuin. Het is een mooi binnenhofje en de conifeer is beeldbepalend. Hij geeft de tuin een dak en maakt de sfeer intiem.
Om het ijs te breken vraag ik mevrouw naar haar Engelse accent. Nee, nee, dat is geen Engels! Mevrouw is van Australische afkomst en haar voorouders waren Iers. Dit maakt haar reactie duidelijk: ze is wel Brits maar niet Engels. Ik begrijp haar. Ook ik ben Nederlander maar geen Hollander. Er is duidelijk een klik tussen mevrouw en mij. Ze heeft een bewogen leven gehad en ik besluit met genoegen naar haar levensverhalen te luisteren. De boog kan niet altijd gespannen staan. Ze vertelt me honderduit over haar reizen, avonturen en kinderen.
Uiteindelijk komen we ook weer op de conifeer. Ze vraagt me deze te beoordelen op vitaliteit. Ik loop er omheen, de wortels lijken goed verankerd. Er zijn goede groeischeuten te zien en er zitten nergens signalen van verzwakking in de vorm van scheuren, schimmels of paddenstoelen. Ik vertel haar dat ik niet in de grond kan kijken maar dat ik op basis van hetgeen ik zie er geen aanleiding is om ongerust te zijn.
,,Dan laat ik hem staan’’, zegt ze kordaat. Ze glundert en wijst me op een boomklever die tegen de stam in de kroon van de boom verdwijnt. Ze is duidelijk opgelucht en vertelt hoeveel plezier ze dagelijks aan de boom beleeft door alles wat er op aan- en afvliegt.
De ontmoeting heeft me duidelijk geraakt en ik bespeur een aangenaam en voldaan kerstgevoel als ik haar tuinpad weer afloop. Hoop op een windstille kerst.

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)

Week 47, 23 november 2011

Afscheid en belofte Hij keek uit over zijn tuin en laafde zich aan de herfstzon. Die kon hij nu verdragen. Anders was dat in de zomer. In t...

Afscheid en belofte

Hij keek uit over zijn tuin en laafde zich aan de herfstzon. Die kon hij nu verdragen. Anders was dat in de zomer. In tijden dat iedereen riep dat het toch zo’n geweldig weer was, zat hij in mineur. Dan was hij aan het hagen knippen en liep het zweet hem over het voorhoofd. Daaraan plakte dan weer stof zodat hij rond het middaguur veranderd was in een mijnwerker. Hij werd er ook altijd loom van, van de hitte.
Nu niet. Nu maakte de zon hem zielsgelukkig. En al was het fris, hij koesterde zijn snotneus. Tegen de kou kon je je kleden. Nog nooit had hij zo’n geweldige herfst beleefd. Wekenlang was het weer al prachtig, ook nu nog eind november. Hij keek uit over zijn tuin die vol stond met beukenhagen en siergrassen. In dit zonlicht werd je bijna overstelpt door de goudgele gloed. Zo kon zelfs Van Gogh het niet. Zijn amberboom Liquidambar styraciflua ‘Worplesdon’ leek in brand te staan, zo vuurrood tekende hij af tegen de helderblauwe hemel. En ook de Japanse esdoorns gloeiden alsof er stekkers aan zaten.
Hij zou niet heel veel doen vandaag. Enfin , het blad moest van het gazon want anders werd het geel maar verder: alleen zitten en kijken. Genieten. Hij was ook niet zo’n poetser in het najaar. Hoe meer je opruimde, hoe meer slachtoffers er vielen in de winter. Het blad dat hij verzamelde, gebruikte hij om de zwakke broeders in de tuin te beschermen tegen de vorst. Met kippengaas bouwde hij een korf over de Gunnera die hij daarna helemaal vulde met blad.
Hij besefte dat het eigenlijk tweeledig was, het feestje dat hij nu met zijn tuin vierde. Het was het afscheid van een mooi tuinseizoen. Van een prachtig voorjaar waarbij ze al in maart zaten te barbecueën. Urenlang hadden zijn kinderen hier weer gerend, gevoetbald, gehockeyd, hutten gebouwd en heksensoep gebrouwen. Er schuilde in dit seizoen ook weer de belofte. De belofte van een nieuwe lente, van ontluikend groen en bloeiende perenbomen. Nu genoot hij even van het nu. De vuurkorf ging aan en de rode wijn ging open.

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)

Week 43, 26 oktober 2011

Bloemenhaat ,,Ik begrijp dat u niet erg van bloemen of kleur houdt in een tuin?’’, vroeg een vriendelijke heer mij. Oef, pittige vraag, dacht ik bi...

Bloemenhaat

,,Ik begrijp dat u niet erg van bloemen of kleur houdt in een tuin?’’, vroeg een vriendelijke heer mij. Oef, pittige vraag, dacht ik bij zelf. Ik moest snel met een goed en genuanceerd antwoord komen. We hadden vanwege ons tienjarig bestaan een open dag georganiseerd. Daar kwamen van heinde verre mensen op af. Daar waren er bij die, heel frivool, een flesje wijn meebrachten. Weer anderen brachten dus ook lastige vragen mee, zo ontdekte ik nu.
De vraag kwam naar aanleiding van een presentatie waarin tien willekeurige door ons in de afgelopen tien jaren gerealiseerde tuinen naar voren kwamen. Daarbij had ik, zo bleek nu, sterk de nadruk gelegd op groene structuren, zicht- en looplijnen en ruimtelijke verhoudingen. Ook sprak ik er over dat niet elke type tuin bij elk huis past en over mijn voorkeur voor een rustig, ingetogen beeld.
Maar was ik een bloemenhater? Nee, dat zou mijn naam geen recht doen. Seizoensbeleving in een tuin vind ik belangrijk. En daarbij spelen bloemen een belangrijke rol. Bij het voorjaar horen narcissen, tulpen en blauwe druifjes. Kan helemaal wegkwijlen bij ontluikende kerstrozen. Voor mij gaat de lente met bloeiende rhododendrons pas echt los en is het geen zomer zonder volle borders met hartstochtelijk bloeiende hortensia’s.
De vraag was zeker gerechtvaardigd want de presentatie toonde niet veel bloemenpracht. Daarbij komt dat veel van onze klanten bestaan uit mensen die het aan tijd ontbreekt om in arbeidsintensieve borders te werken. Want dat moet wel gezegd: bloeiende vaste planten vergen doorgaans wat meer onderhoud.
Nee, een tuin zonder boom is geen tuin, maar zonder bloem ook niet. En binnen? Staat altijd een vaas bloemen op tafel. Heb wel een pesthekel aan bloemetjesbehang!

Jack van Haperen
(Jack van Haperen is eigenaar van Forma Verde, Tuinontwerpers en Hoveniers in Maarheeze)